Samenvatting: Thema 1 – Experimenten

Studiemateriaal generieke omslagafbeelding
  • Deze + 400k samenvattingen
  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Gebruik deze samenvatting
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo

Lees hier de samenvatting en de meest belangrijke oefenvragen van Thema 1 – Experimenten

  • 1.1.1 Het verschil tussen een volledig gerandomiseerd, gedeeltelijk gerandomiseerd en quasi-experimenteel design beschrijven

    Dit is een preview. Er zijn 1 andere flashcards beschikbaar voor hoofdstuk 1.1.1
    Laat hier meer flashcards zien

  • Welk criterium onderscheidt een volledig gerandomiseerd, gedeeltelijk gerandomiseerd en quasi-experimenteel design, en waarom is randomisatie belangrijk voor de interpretatie van verschillen tussen experimentele condities?

    Het onderscheidende criterium is de manier waarop deelnemers aan experimentele condities worden toegewezen, niet de manier waarop zij voor het onderzoek zijn geselecteerd.
    • Volledig gerandomiseerd design: iedere deelnemer heeft een gelijke kans om in een van de condities terecht te komen.
    • Gedeeltelijk gerandomiseerd design: de toewijzing aan de condities is slechts gedeeltelijk gerandomiseerd.
    • Quasi-experimenteel design: de toewijzing aan de condities gebeurt niet volledig door randomisatie.
    Randomisatie verspreidt, vooral bij voldoende deelnemers, kenmerken die de uitkomst kunnen verstoren zo veel mogelijk over de condities. Daardoor zijn verschillen tussen de condities beter aan de experimentele manipulatie toe te schrijven.
  • Hoe onderscheid je een volledig gerandomiseerd, gedeeltelijk gerandomiseerd en quasi-experimenteel design op basis van het niveau waarop de toewijzing willekeurig gebeurt?

    Het onderscheid berust op het niveau en de aanwezigheid van randomisatie:
    • Volledig gerandomiseerd design: individuele deelnemers worden willekeurig aan condities toegewezen. Daardoor worden achtergrondkenmerken zo veel mogelijk gelijk verdeeld.
    • Gedeeltelijk gerandomiseerd design: bestaande clusters, zoals groepen, worden willekeurig aan condities toegewezen, maar deelnemers binnen die clusters niet. Daardoor kunnen storende verschillen tussen deelnemers binnen clusters blijven bestaan.
    • Quasi-experimenteel design: bestaande groepen worden zonder willekeurige toewijzing met elkaar vergeleken. Deze groepen kunnen al vóór de manipulatie structureel verschillen.
  • Waarom geven volledig gerandomiseerde experimenten doorgaans meer zekerheid over een causaal effect dan gedeeltelijk gerandomiseerde en quasi-experimentele designs, en welk voordeel kan een quasi-experiment daartegenover hebben?

    Volledige randomisatie verdeelt achtergrondkenmerken zo veel mogelijk gelijk over de condities. Een verschil in uitkomst kan daardoor sterker aan de manipulatie worden toegeschreven. Bij randomisatie van clusters worden alleen de clusters willekeurig verdeeld; deelnemers binnen clusters kunnen blijven verschillen. Zonder randomisatie kunnen bestaande groepen al vóór de manipulatie structureel van elkaar verschillen, waardoor een uitkomstverschil niet zonder meer causaal aan de manipulatie kan worden toegeschreven. Matching, blokdesigns en statistische controle kunnen zulke verschillen beperken, maar vervangen randomisatie niet volledig. Een quasi-experiment vindt daarentegen vaak plaats in een natuurlijke omgeving en kan daardoor een hogere ecologische validiteit hebben.
  • Hoe verhouden randomisatie, causale zekerheid en ecologische validiteit zich bij de keuze tussen een volledig gerandomiseerd en een quasi-experimenteel design?

    Een volledig gerandomiseerd design biedt doorgaans de sterkste basis voor causale conclusies, omdat achtergrondkenmerken zo veel mogelijk over de condities worden verdeeld. Een quasi-experimenteel design heeft minder controle over bestaande groepsverschillen, waardoor een gevonden effect niet zonder meer aan de manipulatie kan worden toegeschreven. Daar staat tegenover dat een quasi-experiment vaak in een natuurlijke omgeving plaatsvindt en daardoor een hogere ecologische validiteit kan hebben.
  • Waarom geeft randomisatie op clusterniveau minder zekerheid over causaliteit dan randomisatie op individueel niveau, en welke consequentie heeft dit voor de interpretatie van uitkomsten?

    Bij randomisatie op clusterniveau, zoals bij schoolklassen, worden de clusters willekeurig over condities verdeeld, maar deelnemers binnen een cluster niet. Leerlingen binnen dezelfde klas kunnen daardoor meer op elkaar lijken dan leerlingen uit verschillende klassen, zodat storende verschillen tussen clusters blijven bestaan. Een verschil tussen condities kan daarom minder sterk aan de manipulatie worden toegeschreven dan bij individuele randomisatie.
  • 1.1.2 Beschrijven wat een een binnenproefpersoon-, tussenproefpersoon- en een mixed-design inhouden

    Dit is een preview. Er zijn 1 andere flashcards beschikbaar voor hoofdstuk 1.1.2
    Laat hier meer flashcards zien

  • Wat houden een binnenproefpersoon-, tussenproefpersoon- en mixed-design in wanneer een experiment deelnemers over verschillende condities verdeelt?

    • Binnenproefpersoon-design: dezelfde proefpersonen nemen deel aan alle condities van het experiment. Hun resultaten kunnen dus tussen de condities worden vergeleken.
    • Tussenproefpersoon-design: verschillende proefpersonen nemen deel aan verschillende condities. Iedere proefpersoon krijgt slechts één conditie.
    • Mixed-design: het experiment combineert beide principes: sommige condities worden door dezelfde proefpersonen doorlopen, terwijl andere condities door verschillende proefpersonen worden uitgevoerd.
    Een conditie is een versie van de experimentele situatie die de onderzoeker aanbiedt, zoals een behandeling, placebo of bepaalde taak.
  • Wat houdt een tussenproefpersoon-design in, en hoe worden de experimentele condities en uitkomsten daarbij met elkaar vergeleken?

    In een tussenproefpersoon-design wordt iedere proefpersoon aan slechts één experimentele conditie toegewezen. Verschillende condities worden dus uitgevoerd door verschillende groepen mensen. De onderzoeker vergelijkt vervolgens de uitkomsten van deze groepen met elkaar.
    • Bijvoorbeeld: in een medisch onderzoek krijgt de ene groep een nieuw medicijn en de andere groep een placebo.
    • Een placebo is een nepmedicijn zonder farmacologisch effect.
    • Het verschil in uitkomst tussen de groepen kan vervolgens worden onderzocht.
  • Wat houdt een binnenproefpersoon-design in, en waarin verschilt dit design van een tussenproefpersoon-design?

    In een binnenproefpersoon-design worden dezelfde proefpersonen aan alle experimentele en controlecondities blootgesteld. Hun reacties worden na elke conditie opnieuw gemeten; daarom heet dit ook een repeated measures design.
    • Bij een binnenproefpersoon-design worden de condities door dezelfde personen uitgevoerd.
    • Bij een tussenproefpersoon-design krijgt iedere deelnemer slechts één conditie en worden de condities dus door verschillende groepen deelnemers uitgevoerd.
    • Het onderscheid hangt niet af van het aantal condities, maar van de vraag of dezelfde proefpersonen of verschillende groepen de condities doorlopen.
  • Wat is een volgorde-effect in een binnenproefpersoon-design, en hoe kan counterbalancing dit effect soms beperken?

    Een volgorde-effect ontstaat wanneer de reactie van een proefpersoon in een conditie mede wordt beïnvloed door het moment waarop die conditie wordt aangeboden, bijvoorbeeld doordat zij eerst of juist na een andere conditie wordt aangeboden. Onderzoekers kunnen dit soms beperken met counterbalancing: zij variëren de volgorde waarin proefpersonen de condities doorlopen.
  • Een klinisch onderzoek vergelijkt twee groepen patiënten en meet iedere patiënt op drie verschillende tijdstippen. Welk design wordt gebruikt, en welk onderdeel is binnenproefpersoon- en welk onderdeel is tussenproefpersoon?

    Dit onderzoek gebruikt een mixed-design.
    • Het vergelijken van de twee patiëntengroepen is het tussenproefpersoononderdeel, omdat verschillende groepen met elkaar worden vergeleken.
    • Het herhaaldelijk meten van iedere patiënt op drie tijdstippen is het binnenproefpersoononderdeel, omdat dezelfde personen meerdere keren worden gemeten.

Om verder te lezen, klik hier:

Lees volledige samenvatting
Deze samenvatting +380.000 andere samenvattingen Een unieke studietool Een oefentool voor deze samenvatting Studiecoaching met filmpjes
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Sailabus