Studietaak – Validiteit bij experimenten - Bedreigers van de interne validiteit herkennen
18 belangrijke vragen over Studietaak – Validiteit bij experimenten - Bedreigers van de interne validiteit herkennen
Wat is interne validiteit, en wanneer vormt een andere factor een bedreiging voor een causale conclusie over het effect van variabele X op variabele Y?
Welke drie voorwaarden moeten aanwezig zijn om op basis van onderzoek een causale conclusie te trekken, en hoe helpt experimenteel onderzoek daarbij?
- Tijdelijke volgorde: de oorzaak vindt plaats vóór het effect.
- Samenhang: de oorzaak en het effect hangen met elkaar samen.
- Geen plausibele alternatieve verklaring: geen andere factor kan de samenhang aannemelijk verklaren.
Experimenteel onderzoek ondersteunt deze voorwaarden door de onafhankelijke variabele te manipuleren en andere storende factoren zo veel mogelijk onder controle te houden. Bij het herkennen van een bedreiging vraag je daarom of een factor het verschil tussen voor- en nameting, of tussen experimentele en controlegroep, kan verklaren zonder dat de behandeling de oorzaak is.
Wat is het verschil tussen history en rijping als bedreigingen voor de interne validiteit van een onderzoek met een voor- en nameting?
- History ontstaat door een specifieke gebeurtenis buiten het onderzoek die tussen de metingen plaatsvindt en deelnemers beïnvloedt, zoals een groot maatschappelijk incident of een nieuwsgebeurtenis.
- Rijping ontstaat door veranderingen binnen deelnemers terwijl de tijd verstrijkt, zoals lichamelijke of psychologische ontwikkeling, vermoeidheid of concentratieverlies.
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Een onderzoek meet het aantal fouten van kinderen vóór en na een lange geheugentaak. Na afloop maken de kinderen meer fouten. Hoe kan deze uitkomst de interne validiteit bedreigen, en hoe kan een controlegroep helpen?
- Een controlegroep ondergaat de metingen zonder de experimentele manipulatie.
- Als ook de controlegroep meer fouten maakt, wijst dat erop dat tijdsgebonden veranderingen, zoals concentratieverlies, een alternatieve verklaring vormen.
- Als de verandering vooral in de experimentele groep optreedt, is de manipulatie een aannemelijkere verklaring, hoewel de bedreiging daarmee niet automatisch volledig is uitgesloten.
Wat is een testeffect als bedreiging voor de interne validiteit, waardoor kan het ontstaan en hoe kan een onderzoeker het beperken?
- antwoorden uit de voormeting onthouden;
- door oefening beter worden;
- gewend raken aan de testsituatie.
Een hogere score bij de nameting kan daardoor door de eerdere test zijn veroorzaakt en niet door de manipulatie. Mogelijke oplossingen zijn:
- een onderzoeksdesign zonder voormeting gebruiken;
- groepen zonder voormeting toevoegen;
- achteraf een retrospectieve voormeting afnemen.
Wat is voormetingssensitisatie en waarom bedreigt dit de interne validiteit van een treatment-effect?
Een onderzoeker meet de intelligentie van kinderen aan het begin en aan het einde van de basisschool, maar gebruikt bij de tweede meting een nieuwe intelligentietest. Welke bedreiging van de interne validiteit is dit, en waarom is dit niet automatisch rijping?
Wat is regressie naar het gemiddelde, en hoe kan deze bedreiging de interne validiteit van een behandelingsevaluatie aantasten?
Een onderzoek vergelijkt werknemers die vrijwillig een training in timemanagement volgen met werknemers die niet deelnemen. De deelnemers hebben vóór de training gemiddeld slechtere timemanagementvaardigheden dan de controlegroep. Welke bedreiging voor de interne validiteit is dit, waarom belemmert zij een causale conclusie en hoe kan randomisatie helpen?
Hoe verschillen selectie en regressie naar het gemiddelde als bedreigingen voor de interne validiteit, en hoe kunnen beide tot een schijnbaar behandelingseffect leiden?
- Selectie ontstaat doordat groepen vóór de behandeling al verschillen op relevante kenmerken. Een verschil na afloop kan daardoor aan die bestaande kenmerken in plaats van aan de behandeling worden toegeschreven.
- Regressie naar het gemiddelde ontstaat doordat deelnemers vaak vanwege een extreme score worden geselecteerd. Die score kan bij een volgende meting vanzelf minder extreem worden, ook zonder behandeling.
Wanneer vormt uitval een bedreiging voor de interne validiteit van een onderzoek, en waarom? Gebruik daarbij het voorbeeld van deelnemers met een zware depressie die voortijdig stoppen.
- Als deelnemers met de zwaarste depressie eerder stoppen, bestaan de eindresultaten vooral uit deelnemers met minder ernstige klachten.
- De overgebleven deelnemers vormen daardoor geen goede afspiegeling meer van de oorspronkelijke onderzoeksgroepen.
- Uitval op zichzelf is dus niet altijd een bedreiging; het systematische verschil tussen uitvallers en deelnemers die overblijven veroorzaakt het probleem.
Wat is verspreiding van de ingreep als bedreiging voor de interne validiteit, hoe ontstaat deze bedreiging en wat betekent zij voor de interpretatie van onderzoeksresultaten?
- Mechanisme: de verschillen tussen de experimentele groep en de controlegroep worden kleiner.
- Gevolg voor gevonden verschillen: een eventueel verschil vormt geen zuivere vergelijking meer.
- Gevolg voor ontbrekende verschillen: het uitblijven van een verschil betekent niet noodzakelijk dat de behandeling niet werkt.
Wat is compenserende rivaliteit, ook wel het John Henry-effect genoemd, en hoe kan deze bedreiging de interne validiteit van een experiment aantasten?
- De extra inspanning ontstaat door competitie met de experimentele groep, niet door de experimentele behandeling.
- Daardoor kan het verschil tussen de groepen kleiner worden.
- Het effect van de behandeling lijkt dan kleiner dan het werkelijk is, waardoor de interne validiteit wordt bedreigd.
Wat betekent een interactie tussen bedreigingen voor de interne validiteit, en waarom kan de vertekening dan niet voldoende worden verklaard door slechts één bedreiging te onderzoeken?
- Bijvoorbeeld: selectieverschillen tussen groepen kunnen in de loop van de tijd anders uitwerken door rijping.
- Daardoor ontstaat vertekening uit de combinatie van bestaande groepsverschillen en natuurlijke verandering.
- De causale conclusie is dan niet goed te beoordelen door alleen selectie of alleen rijping te onderzoeken.
Hoe reconstrueer je een causale vergelijking om een bedreiging voor de interne validiteit te herkennen? Koppel elke beschreven aanwijzing aan de juiste bedreiging: een gebeurtenis tussen metingen, natuurlijke verandering, een eerdere meting, een andere meetmethode, bestaande groepsverschillen en een systematische verandering in de deelnemersgroep.
- Een gebeurtenis tussen metingen wijst op history.
- Natuurlijke verandering wijst op rijping.
- Een eerdere meting wijst op een testeffect.
- Een andere meetmethode wijst op instrumentatie.
- Bestaande groepsverschillen wijzen op selectie.
- Een systematische verandering in de deelnemersgroep wijst op uitval.
Hoe kunnen selectie en rijping samen een schijnbaar behandelingseffect veroorzaken in een onderzoek met een experimentele en een controlegroep?
Hoe kunnen een voormeting en verspreiding van de manipulatie elk de vergelijking tussen een experimentele en een controlegroep vertekenen?
Waarom is uitval vooral problematisch wanneer deelnemers met ernstigere klachten stoppen, en hoe verschilt dit van regressie naar het gemiddelde?
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden















