Studietaak – Validiteit bij experimenten - Bedreigers van de externe validiteit herkennen

12 belangrijke vragen over Studietaak – Validiteit bij experimenten - Bedreigers van de externe validiteit herkennen

Wat is externe validiteit, en naar welke aspecten moet een onderzoeker kijken bij het beoordelen of onderzoeksresultaten generaliseerbaar zijn?

Externe validiteit is de mate waarin onderzoeksresultaten kunnen worden gegeneraliseerd buiten de specifieke omstandigheden van het onderzoek. De onderzoeker beoordeelt of het gevonden effect ook geldt:
  • voor andere situaties, plaatsen of omstandigheden dan de experimentele situatie;
  • voor andere mensen binnen de beoogde doelpopulatie;
  • op andere momenten dan tijdens het onderzoek.

Een bedreiging voor de externe validiteit ontstaat dus wanneer het effect te sterk afhankelijk is van de onderzochte deelnemers, plaats, tijd of omstandigheden.

Welke twee vormen van generaliseerbaarheid vallen onder externe validiteit, en wat moet bij elke vorm worden nagegaan?

Externe validiteit omvat twee vormen van generaliseerbaarheid:
  • Generaliseren tussen situaties: nagaan of het effect uit de experimentele situatie ook geldt in situaties uit het dagelijks leven. Dit wordt ook ecologische validiteit genoemd.
  • Generaliseren tussen mensen: nagaan of de deelnemers een representatieve afspiegeling vormen van de doelpopulatie.

Een onderzoek kan dus bedreigd worden doordat de situatie onvoldoende overeenkomt met relevante dagelijkse situaties of doordat de deelnemers niet representatief zijn voor de groep waarop de onderzoeker de resultaten wil toepassen.

Waarom is een realistisch uiterlijk van een experiment onvoldoende om de ecologische validiteit te waarborgen?

Ecologische validiteit hangt niet simpelweg af van hoe realistisch een experiment eruitziet. Een experiment is altijd op een bepaalde manier kunstmatig. De belangrijke vraag is of het experiment dezelfde psychologische processen oproept als de situaties waarop de onderzoeker wil generaliseren. Als de psychologische processen verschillen, kan een uiterlijk realistische onderzoeksopzet toch een bedreiging vormen voor de generaliseerbaarheid naar het dagelijks leven.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Sailabus

Hoe kan een voormeting de externe validiteit bedreigen wanneer onderzoekers de resultaten willen generaliseren naar mensen die in het dagelijks leven geen voormeting krijgen?

De bedreiging ontstaat door een interactie tussen de voormeting en de experimentele stimulus. De voormeting kan deelnemers bewuster maken van het onderzochte onderwerp en daardoor hun reactie op de behandeling veranderen. De onderzoeksresultaten gelden dan mogelijk vooral voor mensen die eerst zijn gemeten, niet voor mensen die zonder voormeting aan dezelfde stimulus worden blootgesteld. Dit is een vorm van reactiviteit: het onderzoek beïnvloedt het gedrag of de reactie die wordt onderzocht.

Een onderzoeker meet eerst de motivatie van deelnemers en geeft daarna een cursus. Sommige deelnemers gaan door de vragenlijst extra nadenken over hun motivatie. Waarom vormt dit een bedreiging voor de externe validiteit, en waarvan hangt het af of deze bedreiging werkelijk optreedt?

De vragenlijst kan de reactie van deelnemers op de cursus veranderen. De resultaten beschrijven dan mogelijk het effect van de cursus bij mensen die eerst over hun motivatie hebben nagedacht, terwijl de onderzoeker wil generaliseren naar mensen die zonder zo’n voormeting aan de cursus beginnen. De bedreiging zit dus in de interactie tussen de voormeting en de cursus, niet alleen in het feit dat er een voormeting was. Of dit effect optreedt, hangt af van de onderzochte variabelen en de manier waarop die worden gemeten. Bij observatie zonder dat deelnemers zich daarvan bewust zijn, is reactiviteit minder waarschijnlijk.

Welke methoden kunnen onderzoekers gebruiken om reactiviteit door een voormeting en daarmee de bedreiging voor de externe validiteit te verminderen?

Onderzoekers kunnen verschillende strategieën gebruiken:
  • De voormeting weglaten: deelnemers worden niet eerst op het onderwerp bevraagd.
  • Een retrospectieve voormeting gebruiken: deelnemers rapporteren achteraf over hun eerdere toestand.
  • Deelnemers misleiden: deelnemers worden misleid over het feit dat zij worden onderzocht of over het ontvangen van een experimentele stimulus.

Deze strategieën proberen te voorkomen dat de onderzoeksprocedure deelnemers vóór de stimulus extra bewust maakt van het onderzochte onderwerp.

Hoe herken je bij een onderzoeksresultaat het verschil tussen een niet-representatieve steekproef en een probleem met de experimentele situatie?

Vergelijk het concrete onderzoek met de doelpopulatie of de beoogde dagelijkse situatie.
  • Niet-representatieve steekproef: de onderzochte mensen wijken op relevante kenmerken af van de doelpopulatie, bijvoorbeeld wanneer alleen studenten zijn onderzocht terwijl het effect naar een bredere populatie wordt gegeneraliseerd.
  • Ongewone of beïnvloedende experimentele situatie: vooral de plaats, omstandigheden of experimentele context wijken af van de beoogde dagelijkse situatie. Dan moet je kijken naar ecologische validiteit of reactiviteit.

Hoe kan een reactieve experimentele locatie de externe validiteit bedreigen?

Een reactieve experimentele locatie ontstaat wanneer deelnemers zich in het experiment anders gedragen dan zij buiten het experiment zouden doen. Dat kan gebeuren doordat zij:
  • de experimentele omgeving als bijzonder ervaren;
  • proberen coöperatief te zijn of de proefleider tevreden te stellen;
  • denken te weten welk gedrag van hen wordt verwacht;
  • weten aan welke experimentele conditie zij zijn toegewezen.

De onderzoeksresultaten zijn daardoor mogelijk minder goed generaliseerbaar naar gedrag buiten het experiment.

Wat is experimenter bias, hoe kan selectieve perceptie daarbij een rol spelen en waarom vormt dit een bedreiging voor de externe validiteit?

Experimenter bias ontstaat wanneer verwachtingen van de proefleider de resultaten beïnvloeden. De proefleider kan bewust of onbewust subtiele signalen geven over het gewenste resultaat. Bij selectieve perceptie merkt of registreert de proefleider reacties die niet bij de eigen verwachtingen passen minder goed. Daardoor kunnen dezelfde deelnemers en dezelfde manipulatie bij een andere proefleider andere resultaten opleveren. Dit bedreigt de externe validiteit omdat de bijzondere experimentele omgeving die door de proefleider wordt gecreëerd, niet noodzakelijk overeenkomt met situaties buiten het experiment. Sommige boeken plaatsen experimenter bias echter bij de interne validiteit of bij beide vormen van validiteit.

Hoe kunnen blindering en dubbelblindering de reactiviteit van een experiment verminderen?

  • Bij een blind experiment weten de deelnemers niet tot welke experimentele conditie zij behoren. Daardoor kunnen zij hun gedrag minder gemakkelijk aanpassen aan wat zij denken dat van hen wordt verwacht.
  • Bij een dubbelblind experiment kennen zowel de deelnemers als de proefleider de groepsindeling niet. Daardoor krijgt de proefleider minder gelegenheid om verwachtingen via subtiele signalen, observatie of registratie op de resultaten over te brengen.

Deze maatregelen kunnen de reactieve experimentele locatie verminderen, maar nemen niet automatisch alle bedreigingen voor de externe validiteit weg.

Waarom kunnen maatregelen die de interne validiteit versterken, de externe validiteit soms verminderen?

Maatregelen die de interne validiteit versterken, vergroten vaak de controle over persoonskenmerken en omstandigheden. Door die sterke controle kan de experimentele situatie echter minder lijken op het dagelijks leven. De resultaten zijn dan mogelijk minder goed generaliseerbaar naar de doelpopulatie of naar omstandigheden buiten het experiment. Daarom moet per onderzoek worden beoordeeld welke bedreiging het grootste risico vormt: onvoldoende controle binnen het experiment of onvoldoende vergelijkbaarheid met de werkelijkheid.

Een onderzoeker wil vaststellen of een ADHD-behandeling generaliseerbaar is naar ADHD-patiënten in het dagelijks leven. De studie gebruikt alleen studenten, een voormeting en een laboratoriumsituatie waarin de proefleider de groepsindeling kent. Welke bedreigingen voor de externe validiteit moet de onderzoeker onderscheiden, en op welke vorm van generaliseerbaarheid heeft elke bedreiging vooral betrekking?

Er zijn drie bedreigingen.
  • De studenten kunnen een niet-representatieve steekproef vormen, waardoor generaliseerbaarheid tussen mensen naar de doelpopulatie met ADHD onzeker is.
  • De voormeting kan de reactie op de behandeling veranderen. Dit is een interactie tussen voormeting en experimentele stimulus en beperkt vooral de generaliseerbaarheid naar mensen die zonder voormeting een behandeling krijgen.
  • De laboratoriumsituatie en de bekende groepsindeling kunnen gedrag beïnvloeden. Dit is een reactieve experimentele locatie en bedreigt vooral de ecologische validiteit, dus generaliseerbaarheid tussen situaties.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo