Studietaak – Wat is een experiment? - Beschrijven welke manieren van experimentele controle er zijn om gedeeltelijk te randomiseren

7 belangrijke vragen over Studietaak – Wat is een experiment? - Beschrijven welke manieren van experimentele controle er zijn om gedeeltelijk te randomiseren

Wat is gedeeltelijke randomisatie in een experiment, en op welke twee manieren kan de toewijzing van deelnemers daarbij gedeeltelijk worden bepaald?

Gedeeltelijke randomisatie betekent dat de toewijzing aan experimentele condities deels willekeurig en deels niet-willekeurig gebeurt. De niet-willekeurige component kan worden bepaald door:
  • Bestaande groepen: deelnemers worden bijvoorbeeld als bestaande schoolklassen of scholen aan condities gekoppeld.
  • Kenmerken van deelnemers: de verdeling over condities wordt mede gebaseerd op kenmerken van deelnemers.

Dit ligt tussen volledige randomisatie, waarbij iedere deelnemer een gelijke kans heeft op elke conditie, en geen randomisatie, waarbij bestaande groepen worden gebruikt.

Hoe wordt experimentele controle gebruikt om bij gedeeltelijke randomisatie de invloed van storende variabelen te beperken?

Experimentele controle bestaat uit maatregelen om storende variabelen te beheersen. Een storende variabele beïnvloedt zowel de reactie op de manipulatie als de afhankelijke variabele, zoals leeftijd bij onderzoek naar het effect van een behandeling. De onderzoeker verdeelt zulke kenmerken bewust over de experimentele condities. Daardoor wordt verkleind dat verschillen in de afhankelijke variabele ten onrechte aan de manipulatie worden toegeschreven.

Wat is een gerandomiseerd blokontwerp en hoe combineert dit ontwerp controle met randomisatie?

Een gerandomiseerd blokontwerp bestaat uit twee opeenvolgende vormen van experimentele controle:
  • Controle op een relevant kenmerk: deelnemers worden eerst ingedeeld in homogene blokken op basis van een kenmerk dat waarschijnlijk invloed heeft op het verband tussen behandeling en effect, zoals leeftijd of geslacht.
  • Randomisatie binnen de blokken: deelnemers worden vervolgens binnen elk blok willekeurig toegewezen aan bijvoorbeeld de experimentele conditie of de controleconditie.

De experimentele en controlegroep worden daardoor beter vergelijkbaar op het gekozen kenmerk, terwijl randomisatie binnen de blokken ook andere, niet-gemeten kenmerken waarschijnlijk zo gelijk mogelijk verdeelt. Deze procedure heet ook groepsgewijs matchen.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Sailabus

Een onderzoek vergelijkt een medicijn met een placebo en onderscheidt deelnemers vooraf in de leeftijdsblokken jong, middelbaar en senior. Hoe worden de deelnemers in een gerandomiseerd blokontwerp toegewezen, hoeveel vergelijkingsgroepen ontstaan en welke controle levert dit op?

Deelnemers worden eerst binnen hun leeftijdsblok geplaatst en daarna per blok willekeurig toegewezen aan het medicijn of de placebo. Er ontstaan zes vergelijkingsgroepen:
  • jong: medicijn en placebo;
  • middelbaar: medicijn en placebo;
  • senior: medicijn en placebo.

De experimentele en controlegroep worden zo gelijk gehouden op leeftijd. De randomisatie binnen elk leeftijdsblok behoudt bovendien de kans op een zo gelijk mogelijke verdeling van andere, niet-gemeten kenmerken. Dit verschilt van cluster randomisatie, waarbij de willekeurige toewijzing op groepsniveau plaatsvindt; bij een gerandomiseerd blokontwerp gebeurt zij binnen vooraf gevormde, vergelijkbare blokken.

Welke twee vormen van matchen kunnen worden gebruikt als toewijzingsprocedure bij gedeeltelijke randomisatie, en waarin verschillen zij?

  • Precisiecontrole: voor iedere deelnemer in de experimentele groep wordt een zo vergelijkbaar mogelijke deelnemer in de controlegroep gezocht, bijvoorbeeld op geslacht, inkomen, woonomgeving en opleidingsniveau. Binnen elk paar wordt vervolgens willekeurig bepaald wie in welke groep komt.
  • Globale controle: bekende kenmerken worden alleen qua frequenties gelijk verdeeld over beide groepen. Beide groepen kunnen bijvoorbeeld evenveel mannen en vrouwen, jongeren en ouderen en laag- en hoogopgeleiden bevatten, zonder dat individuele deelnemers aan elkaar worden gekoppeld.

Waarom is precisiecontrole nauwkeuriger dan globale controle, en welke praktische beperking heeft precisiecontrole?

Precisiecontrole is nauwkeuriger omdat deelnemers afzonderlijk aan vergelijkbare deelnemers in de andere conditie worden gekoppeld. Daardoor wordt niet alleen op afzonderlijke kenmerken, maar zo veel mogelijk op de combinatie van kenmerken gecontroleerd. Globale controle maakt alleen de frequenties van afzonderlijke kenmerken gelijk; combinaties van kenmerken hoeven daardoor niet gelijk verdeeld te zijn. Een beperking van precisiecontrole is dat een grote steekproef nodig kan zijn wanneer op veel kenmerken wordt gematcht.

Welke andere toewijzingsprocedure wordt naast randomisatie, blokontwerpen en matchen genoemd, en wat is daarover bekend?

Homogeniseren wordt genoemd als een alternatieve toewijzingsprocedure. De precieze uitvoering ervan wordt in het beschikbare materiaal niet verder uitgewerkt. Daarom kan op basis van deze informatie niet worden beschreven welke concrete stappen homogeniseren inhoudt.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo