Dysdys - Dysfagie
15 belangrijke vragen over Dysdys - Dysfagie
Welke hersenzenuwen en spieren zijn actief tijdens het eten, drinken en slikken?
* Nervus V (5): TRIGEMINUS (motoriek onderkaak: sensibiliteit gelaat en mondholte)
* Nervus VII (7) FACIALIS (motoriek aangezicht)
* Nervus IX (9) GLOSSOFYNGEUS (motoriek velum, farynx - o.a. Verwijden)
* Nervus X (10) VAGUS (motoriek velum, farynx, larynx)
* Nervus XII (12) HYPOGLOSSUS (motoriek tong)
25 spieren
Verder:
1. Lippen
2. Tong
3. Wangen
4. Palatum
5. Larynx
6. Oesophagus
Waarom gaan dysartrie en dysfagie vaak samen?
* dezelfde spieren gebruiken we ook bij het spreken
Welke vaardigheden zijn nodig voor het slikken?
* SENSORISCH (voedsel of vocht kunnen voelen in mond en keel)
* COGNITIEF (voedsel herkennen)
Deels willekeurig: kauwen en slikinzet
Deels onwillekeurig / reflexmatig (slikreflex en speekselproductie)
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Welke onderwerpen staan in de richtlijn voor dysfagie?
2. Screeningsmethoden geschikt voor opsporen dysfagie
3. Aanvullende onderzoeken
4. De rol van logopedist: signaleren en vaststellen dysfagie
5. Mogelijkheden behandeling en begeleiding van patiënten
6. De organisatie van zorg rond patiënt
Noem de onderdelen van het ICF model voor (orofaryngeale) dysfagie
2. Functies en anatomische eigenschappen (tweede rij links): orofaryngeale slikstoornis
3. Activiteiten (tweede rij midden): beperkingen in eten en drinken, namelijk tempo, consistentie van vocht en voeding, orale/niet-orale intake, enz
4. Participatie (tweede rij rechts): problemen met dineren met anderen, restaurantbezoek, enz
5. Externe factoren (derde rij links): hulp van zorgverleners, mantelzorgers bij bereiden en gebruiken van voeding enz
6. Persoonlijke factoren (derde rij rechts): motivatie, eetgewoonten enz
Noem een voorbeeld van instrumenteel (vervolg) onderzoek bij dysfagie
* Slikvideo / video fluoroscopie / radiologisch slikonderzoek
Welke medische handelingen kun je inzetten bij dysfagie?
2. Klieven van de M. Cricofaryngeus (Myptomie): bij spasme van deze spier wordt slokdarm afgesloten
3. Thyreoplastiek: stemplooi naar het midden verplaatsen
4. Medicatie of botox injecties voor verminderen speekselvloed
Welke revalidatietechnieken zijn er voor dysfagie?
2. Krachtig slikken als de achterwaartse beweging van tong verminderd is
3. Shaker head tilt als opening slokdarm verminderd is
4. Massako manoeuvre als faryngeale drukopbouw/concentratie verminderd is
5. Mendelssohn manoeuvre als larynxheffing verminderd is, gestoorde coördinatie vd slik
6. Supraglottische slik als stemplooisluiting verminderd is
Waar let een logopedist op tijdens het oefenen?
2. Zoveel mogelijk zelfstandig
3. Goed tempo aanbieden
4. Welke bekers, rietjes, tuitbekers wel of niet
5. Consistentie van aangeboden voeding
Wat doe je in de ICF niveaus bij Dysfagie
Functieniveau:
- Acute fase + begin revalidatie
- Speeksel
- Water op lepeltje of hele kleine slokjes
Activiteitenniveau
- Acute fase + revalidatie fase
- Gewoon water + alle andere eten en drinken binnen therapiesessie
Participatie niveau
- transfer naar de normale situatie
Wat zijn de basisprincipes bij sliktherapie?
- Oefenen met water mag, MITS SCHONE MOND
Oorzaak dysfagie:
- oncologisch
- neurologisch> dan eigenlijk altijd ook gedragsproblemen en krachtverlies
Wat zijn de aandachtspunten van de logopedist bij dysfagie?
1. Is patiënt wakker en alert
2. Begrijpt patiënt wat je zegt?
3. Goede houding
4. Goede ademhaling
5. Hoe klinkt stem (net?) en articulatie
6. Voelen slikbeweging (kanteling larynx is essentiëel)
7. Cervicale auscultatie en, indien fit genoeg, ROO
8. Waar in slikproces zit het probleem?
Wat doe je in de eerste week na CVA bij dysfagie?
- wat is normale slik (hebben mensen nooit bij stilgestaan)
- wat gaat er nu niet goed
- wat is het advies
Welke diagnostische instrumenten zijn er voor dysfagie?
(op functieniveau: komt er contrastvloeistof op verkeerde plek? Score 1-8 is veilig, 8 is stille aspiratie, 7 onder larynx, ondanks hoesten niet werg)
- SWAL + Qol = wat vindt patiënt zelf?
- FEES
- Slikvideo / video fluoroscopie
Wanneer kun je beginnen met slikoefeningen bij dysfagie?
- als de patiént zich verstaanbaar kan maken =>
Focus therapie eerst op spraak en dan pas op slikken
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden















