Dieetbehandelingsrichtlijn - Jicht

20 belangrijke vragen over Dieetbehandelingsrichtlijn - Jicht

Wat is jicht, hoe ontstaat het en hoe wordt de diagnose gesteld? (p. 1, 5)

Jicht ontstaat door neerslag van natriumuraatkristallen in gewrichten of weefsels als gevolg van verhoogde urinezuurwaarden. De diagnose wordt gesteld door aantonen van urinezuurkristallen in gewrichtsvloeistof of tofeusmateriaal via gewrichtspunctie.

Welke klachten kenmerken een acute jichtaanval en welke gewrichten zijn meestal aangedaan? (p. 5)

Een acute aanval geeft hevige pijn, roodheid, zwelling en warmte van gewrichten, vaak binnen enkele uren ontstaan. Het basisgewricht van de grote teen is het vaakst aangedaan; ook middenvoet, enkel, knie, pols en hand kunnen betrokken zijn.

Hoe verloopt jicht op lange termijn wanneer het onbehandeld blijft? (p. 1, 5)

Aanvallen recidiveren vaak, de klachtenvrije perioden worden korter en na ongeveer tien jaar kunnen tofi ontstaan in kraakbeen, pezen en slijmvliezen. Daarnaast kunnen gewrichtsschade, nierstenen en urinezuurnefropathie ontstaan.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Sailabus

Welke factoren bepalen het ontstaan van hyperurikemie en jicht? (p. 5)

De serumurinezuurconcentratie wordt beïnvloed door endogene productie, exogene aanvoer via voeding en uitscheiding van urinezuur. Risicofactoren zijn genetische factoren, obesitas, metabool syndroom, diabetes mellitus, hypertensie, hyperlipidemie, chronische nierschade, voeding en bepaalde medicatie.

Welke medicatie kan urinezuurwaarden verhogen of jicht beïnvloeden? (p. 1–2)

Lis- en thiazidediuretica belemmeren de uitscheiding van urinezuur. Immunosuppressiva zoals ciclosporine, tacrolimus en mycofenolaatmofetil kunnen serumurinezuur verhogen. Behandeling van jicht kan bestaan uit colchicine, NSAID’s, allopurinol, febuxostat en benzbromaron.

Waarom is jicht ook relevant voor cardiovasculair risicomanagement? (p. 1, 12)

Zowel hyperurikemie als jicht verhogen onafhankelijk het risico op hart- en vaatziekten. Daarom richt de behandeling zich ook op bloeddruk, serumlipiden, zoutinname, lichaamsgewicht, beweging en rookgedrag.

Welke doelen en belangrijkste dieetkenmerken heeft de dieetbehandeling bij jicht? (p. 12, 16)

De dieetbehandeling bij jicht heeft als doel het serumurinezuurgehalte te verlagen, nieuwe jichtaanvallen te voorkomen, klachten en complicaties te beperken, een gezond lichaamsgewicht te bereiken of behouden en het cardiovasculaire risico te verminderen. Het dieet is gebaseerd op beperking van rood en bewerkt vlees en vis, vermijden van orgaanvlees, schaal- en schelpdieren en gistextract, vermijden van fructose en suikerhoudende dranken, zorgen voor voldoende vochtinname, beperken of vermijden van alcohol en het gebruik van magere zuivelproducten. Daarnaast wordt aandacht besteed aan gewichtsreductie bij overgewicht en aan algemene cardiovasculaire leefstijladviezen.

Welke voedingsmiddelen moeten worden beperkt of vermeden bij jicht en waarom? (p. 8, 9, 12, 16)

Purinerijke voedingsmiddelen verhogen het risico op jicht, omdat purines zoals adenine en guanine in het lichaam worden afgebroken tot urinezuur. Daarom wordt geadviseerd de inname van rood en bewerkt vlees te beperken tot maximaal 300 gram per week en maximaal 100 gram per dag. Ook vis moet beperkt worden tot één portie van 100 gram per week. Zeer purinerijke producten, zoals orgaanvlees, schaal- en schelpdieren, bepaalde vissoorten, gistextract en bier, dienen volledig vermeden te worden omdat zij de urinezuurproductie sterk verhogen.

Waarom worden niet alle purinerijke voedingsmiddelen beperkt? (p. 15)

Purinerijke groenten en peulvruchten verhogen het risico op jicht niet aantoonbaar. Daarom blijven de adviezen van de Schijf van Vijf voor deze producten van toepassing.

Wat is het advies over fruit, fructose, suikerhoudende dranken en HFCS bij jicht? (p. 12, 15, 16)

Vruchtensap, suikerhoudende dranken en producten met toegevoegd fructose of glucose-fructosesiroop (HFCS/GFS/FGS) verhogen het risico op jicht en moeten daarom worden vermeden of sterk beperkt. Ook suiker, suikerhoudende producten en honing dienen zo veel mogelijk beperkt te worden. Onbewerkt fruit hoeft echter niet beperkt te worden vanwege de positieve gezondheidseffecten; het advies blijft om dagelijks minimaal 200 gram fruit te gebruiken.

Waarom is voldoende vochtinname belangrijk bij jicht? (p. 9, 12)

Een ruime vochtinname bevordert de uitscheiding van urinezuur via de nieren. Het advies is 2–3 liter vocht per dag te gebruiken.

Welke rol spelen zuivelproducten bij jicht? (p. 8, 3)

Magere zuivelproducten verlagen mogelijk het risico op jicht en worden aanbevolen in hoeveelheden van 2–4 porties per dag afhankelijk van leeftijd en geslacht.

Wat zegt de richtlijn over alcohol, koffie, thee en cacao bij jicht? (p. 9, 16)

  • Alcohol verhoogt de purineafbraak en vermindert de uitscheiding van urinezuur via de nieren, waardoor het risico op jichtaanvallen toeneemt. Daarom wordt geadviseerd alcohol te vermijden of te beperken tot maximaal één consumptie per dag.
  • Bier en alcoholvrij bier bevatten bovendien purine en worden afgeraden.
  • In tegenstelling tot wat vroeger werd gedacht, hoeven koffie, thee en cacao niet beperkt te worden; koffiedrinken verlaagt mogelijk zelfs het risico op jicht.

Wat is het effect van vitamine C-suppletie op jicht? (p. 9)

Onderzoek liet geen klinisch relevant effect zien van 500 mg vitamine C bij mannen met jicht.

Waarom is aandacht voor portiegrootte belangrijk bij jicht? (p. 9)

Grote porties purinerijke voedingsmiddelen geven een piekbelasting van urinezuur en vergroten bovendien het risico op overgewicht.

Welke relatie bestaat er tussen obesitas, gewichtsverlies en BMI-streefwaarden bij jicht? (p. 10, 12)

Obesitas verhoogt het risico op jicht en daarom wordt bij volwassenen gestreefd naar een BMI lager dan 25 kg/m² en bij ouderen vanaf 70 jaar naar een BMI lager dan 28 kg/m².
Gewichtsverlies wordt aanbevolen bij overgewicht of obesitas, maar dit moet geleidelijk verlopen met maximaal 0,5 kg gewichtsverlies per week. Te snel afvallen of eiwitondervoeding leidt namelijk tot afbraak van lichaamseiwitten, waardoor de urinezuurproductie stijgt en jichtklachten kunnen verergeren.

Welke bewegingsadviezen worden gegeven aan patiënten met jicht? (p. 10–11)

Tijdens een acute aanval is rust belangrijk, maar bewegen binnen de pijngrens blijft nodig. Geschikte vormen zijn wandelen, fietsen en zwemmen. Voor cardiovasculaire preventie wordt de Norm Gezond Bewegen aanbevolen.

Welke factoren kunnen een jichtaanval uitlokken? (p. 5, 10)

Jichtaanvallen kunnen ontstaan door abrupte stijging of daling van urinezuur, operaties, myocardinfarct, lichamelijke stress, trauma, kou of regen. Vaak blijft de uitlokkende factor echter onbekend.

Welke laboratorium- en antropometrische gegevens zijn belangrijk bij jicht? (p. 10)

Belangrijk zijn serumurinezuur, serumlipiden, nierfunctie, bloeddruk, gewicht, gewichtsverloop, BMI en buikomvang.

Welke onderwerpen moet de diëtist bespreken tijdens de educatie bij jicht? (p. 15)

De diëtist bespreekt het ziektebeeld, relatie tussen voeding en jicht, alcohol, gewicht, vochtinname, cardiovasculair risico, dieetkenmerken en praktische toepassing van voedingsadviezen.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo