Startpagina / Samenvattingen / Verdieping strafprocesrecht / rechtspersonen-immuniteit-publiekrechtelijke

Functionele vormen van plegen en deelneming - Publiekrechtelijke rechtspersonen

Q: Is het civielrechtelijke begrip rechtspersoon doorslaggevend in het strafrecht?

Nee. Het strafrecht hanteert een AUTONOOM RECHTSPERSOONBEGRIP (art. 51 Sr), dat wel aansluit bij het civiele recht maar daar niet volledig aan gelijk is.

Q: Wat was het oordeel van de hoge raad in het arrest vliegbasis volkel?

De Staat geniet een ALGEMENE VERVOLGINGSUITSLUITINGSGROND . Strafvervolging van de Staat past niet binnen het stelsel van politieke en strafrechtelijke verantwoordelijkheid.

Q: Waarom was pikmeer i problematisch?

Omdat het een ZEER RUIME IMMUNITEIT toekende aan decentrale overheden en hun leidinggevers, waardoor strafrechtelijke controle op overheidshandelen vrijwel werd uitgesloten.

Q: Hoe verhoudt de vervolgbaarheid van de ambtenaar zich tot die van de rechtspersoon in pikmeer i?

De vervolgbaarheid van de ambtenaar is NAUW VERBONDEN met die van het openbaar lichaam. Is de rechtspersoon niet vervolgbaar, dan geldt dat ook voor de feitelijk leidinggever.

Q: Wat heeft de hoge raad veranderd in pikmeer ii?

De Hoge Raad heeft de immuniteit STERK BEPERKT door het bestuurstaakcriterium te vervangen door het criterium van de EXCLUSIEVE BESTUURSTAAK .

Q: Wat is het geldende criterium uit pikmeer ii?

Van immuniteit is alleen sprake wanneer de gedraging NAAR HAAR AARD EN GELET OP HET WETTELIJK SYSTEEM UITSLUITEND DOOR BESTUURSFUNCTIONARISSEN KAN WORDEN VERRICHT , zodat derden niet op gelijke voet kunnen deelnemen.

24 belangrijke vragen over Functionele vormen van plegen en deelneming - Publiekrechtelijke rechtspersonen

Wat is de kernvraag van 4.5 publiekrechtelijke rechtspersonen?

Kunnen publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals de Staat, provincies en gemeenten, strafbare feiten plegen en daarvoor strafrechtelijk worden vervolgd onder art. 51 Sr.

Is het civielrechtelijke begrip rechtspersoon doorslaggevend in het strafrecht?

Nee. Het strafrecht hanteert een AUTONOOM RECHTSPERSOONBEGRIP (art. 51 Sr), dat wel aansluit bij het civiele recht maar daar niet volledig aan gelijk is.

Vallen publiekrechtelijke rechtspersonen in beginsel onder art. 51 sr?

Ja. Naar de letter van art. 51 Sr vallen ook publiekrechtelijke rechtspersonen onder het rechtspersoonbegrip.

Waarom is strafrechtelijke aansprakelijkheid van de overheid lange tijd problematisch gevonden?

Vanwege de machtenscheiding, politieke verantwoordelijkheid, alternatieve controlemechanismen en het argument dat bestraffing zou leiden tot een vestzak-broekzakconstructie.

Wat was het oordeel van de hoge raad in het arrest vliegbasis volkel?

De Staat geniet een ALGEMENE VERVOLGINGSUITSLUITINGSGROND. Strafvervolging van de Staat past niet binnen het stelsel van politieke en strafrechtelijke verantwoordelijkheid.

Wat was de kern van het arrest pikmeer i?

Decentrale overheden genieten strafrechtelijke immuniteit wanneer het strafbare feit is gepleegd BIJ DE UITVOERING VAN EEN BESTUURSTAAK, en deze immuniteit werkt door naar feitelijk leidinggevende ambtenaren.

Waarom was pikmeer i problematisch?

Omdat het een ZEER RUIME IMMUNITEIT toekende aan decentrale overheden en hun leidinggevers, waardoor strafrechtelijke controle op overheidshandelen vrijwel werd uitgesloten.

Hoe verhoudt de vervolgbaarheid van de ambtenaar zich tot die van de rechtspersoon in pikmeer i?

De vervolgbaarheid van de ambtenaar is NAUW VERBONDEN met die van het openbaar lichaam. Is de rechtspersoon niet vervolgbaar, dan geldt dat ook voor de feitelijk leidinggever.

Wat heeft de hoge raad veranderd in pikmeer ii?

De Hoge Raad heeft de immuniteit STERK BEPERKT door het bestuurstaakcriterium te vervangen door het criterium van de EXCLUSIEVE BESTUURSTAAK.

Wat is het geldende criterium uit pikmeer ii?

Van immuniteit is alleen sprake wanneer de gedraging NAAR HAAR AARD EN GELET OP HET WETTELIJK SYSTEEM UITSLUITEND DOOR BESTUURSFUNCTIONARISSEN KAN WORDEN VERRICHT, zodat derden niet op gelijke voet kunnen deelnemen.

Zijn feitelijke werkzaamheden zoals wegonderhoud exclusieve bestuurstaken?

Nee. Dergelijke werkzaamheden kunnen ook door derden worden uitgevoerd en vallen daarom in beginsel NIET ONDER IMMUNITEIT.

Wat was de kern van het arrest stichtse vecht?

Een gemeente kan wél worden vervolgd voor nalatigheid bij feitelijk wegonderhoud, maar níet voor het nalaten van verkeersbesluiten, omdat die besluiten exclusief door het gemeentebestuur kunnen worden genomen.

Welke tweedeling maakt de hoge raad in stichtse vecht?

Tussen nalatigheden die betrekking hebben op FEITELIJKE UITVOERING (vervolgbaar) en nalatigheden die zien op EXCLUSIEVE BESTUURSBESLUITEN (niet vervolgbaar).

Waarom is deze tweedeling problematisch volgens de njb-literatuur?

Omdat in de praktijk verschillende nalatigheden sterk met elkaar verweven zijn en het onderscheid leidt tot WILLEKEUR IN VERVOLGBAARHEID.

Wat is de relatie tussen stichtse vecht en art. 2 evrm?

De beperking van vervolgbaarheid kan op gespannen voet staan met art. 2 EVRM, dat in ernstige gevallen een EFFECTIEVE STRAFRECHTELIJKE REACTIE vereist bij dodelijke ongelukken door overheidsnalatigheid.

Welke rol speelt het ehrm-arrest öneryildiz hierin?

Het EHRM benadrukt dat bij ernstige nalatigheid van de overheid die leidt tot dodelijke slachtoffers, het uitblijven van strafvervolging een schending van art. 2 EVRM kan opleveren.

Wat zegt dit over immuniteit bij exclusieve bestuurstaken?

Exclusiviteit van een bestuurstaak is GEEN MENSENRECHTELIJK EXCUUS om strafrechtelijke vervolging categorisch uit te sluiten.

Hoe zit het met feitelijk leidinggevers bij publiekrechtelijke rechtspersonen?

Volgens de Pikmeer-jurisprudentie werkt immuniteit van de rechtspersoon door naar de feitelijk leidinggever, waardoor ook die soms niet vervolgbaar is.

Waarom leidt dit tot spanning in de rechtspraak?

Omdat leidinggevers aan ernstige nalatigheden soms niet vervolgd kunnen worden, terwijl de schuld mogelijk ernstig genoeg is om strafrechtelijk ingrijpen te rechtvaardigen.

Welke argumenten pleiten vóór strafrechtelijke vervolgbaarheid van overheden?

Gelijkheid voor de wet, normbevestiging, geloofwaardigheid van regelgeving en versterking van checks and balances.

Wat adviseerde de commissie-roelvink (2002)?

Om strafrechtelijke aansprakelijkheid van (delen van) de overheid te aanvaarden, in ieder geval voor ordeningsdelicten.

Hoe kan het bijzondere karakter van overheidshandelingen worden ondervangen zonder immuniteit?

Via opportuniteitsbeslissingen van het OM, rechtvaardigingsgronden (zoals art. 40 en 42 Sr) en straftoemeting.

Wat is de kernkritiek op het huidige immuniteitsstelsel?

Het leidt tot complexiteit, willekeur en mogelijke strijd met mensenrechtenverplichtingen.

Wat is de dominante leerstellige voorkeur in de literatuur?

Publiekrechtelijke rechtspersonen moeten IN BEGINSEL ALS GEWONE RECHTSPERSONEN strafrechtelijk worden behandeld, met correcties via het algemene strafrecht in plaats van immuniteit.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

Verdieping strafprocesrecht

Bekijk samenvatting

Een unieke studie- en oefentool
Nooit meer iets twee keer studeren
Haal de cijfers waar je op hoopt
100% zeker alles onthouden

Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.

Studiemateriaal generieke omslagafbeelding

Functionele vormen van plegen en deelneming - Publiekrechtelijke rechtspersonen

24 belangrijke vragen over Functionele vormen van plegen en deelneming - Publiekrechtelijke rechtspersonen

Wat is de kernvraag van 4.5 publiekrechtelijke rechtspersonen?

Is het civielrechtelijke begrip rechtspersoon doorslaggevend in het strafrecht?

Vallen publiekrechtelijke rechtspersonen in beginsel onder art. 51 sr?

Waarom is strafrechtelijke aansprakelijkheid van de overheid lange tijd problematisch gevonden?

Wat was het oordeel van de hoge raad in het arrest vliegbasis volkel?

Wat was de kern van het arrest pikmeer i?

Waarom was pikmeer i problematisch?

Hoe verhoudt de vervolgbaarheid van de ambtenaar zich tot die van de rechtspersoon in pikmeer i?

Wat heeft de hoge raad veranderd in pikmeer ii?

Wat is het geldende criterium uit pikmeer ii?

Zijn feitelijke werkzaamheden zoals wegonderhoud exclusieve bestuurstaken?

Wat was de kern van het arrest stichtse vecht?

Welke tweedeling maakt de hoge raad in stichtse vecht?

Waarom is deze tweedeling problematisch volgens de njb-literatuur?

Wat is de relatie tussen stichtse vecht en art. 2 evrm?

Welke rol speelt het ehrm-arrest öneryildiz hierin?

Wat zegt dit over immuniteit bij exclusieve bestuurstaken?

Hoe zit het met feitelijk leidinggevers bij publiekrechtelijke rechtspersonen?

Waarom leidt dit tot spanning in de rechtspraak?

Welke argumenten pleiten vóór strafrechtelijke vervolgbaarheid van overheden?

Wat adviseerde de commissie-roelvink (2002)?

Hoe kan het bijzondere karakter van overheidshandelingen worden ondervangen zonder immuniteit?

Wat is de kernkritiek op het huidige immuniteitsstelsel?

Wat is de dominante leerstellige voorkeur in de literatuur?

Samenvattingen die gerelateerd zijn aan SV: De voorvragen - functies en eisen

Verdieping strafprocesrecht

Goederenrecht

RB1312 - Materieel strafrecht

RB1202-252611B - Aansprakelijkheidsrecht

Exploring humans an introduction to the phil…

Psychologie & sociologie : basiscursus

sheets

Leren veranderen

Overheidsfinanciën

Hoofdzaken socialezekerheidsrecht

Van de BV en de NV

Socialezekerheidsrecht