Functionele vormen van plegen en deelneming - Uitbreiding van het daderschapsbegrip

21 belangrijke vragen over Functionele vormen van plegen en deelneming - Uitbreiding van het daderschapsbegrip

Wat verstond de wetgever van 1886 onder daderschap?

De wetgever ging uit van een restrictief daderschapsbegrip. Alleen degene die zelf de delictsomschrijving vervulde, kon als pleger worden aangemerkt.

Waarom was dit oorspronkelijke daderschapsbegrip problematisch?

Het sloot personen uit die wel een wezenlijke rol speelden, maar het delict niet feitelijk uitvoerden. Daardoor bleven feitelijk verantwoordelijken soms buiten strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Waarom introduceerde de wetgever deelnemingsbepalingen?

Om ook personen strafbaar te stellen die niet zelf handelden, maar wel betrokken waren. Dit gebeurde via art. 47 en 48 Sr.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Sailabus

Waarom bleken deelnemingsvormen soms onvoldoende?

Omdat zij extra voorwaarden stellen, zoals opzet op samenwerking. In complexe organisaties was dat niet altijd eenvoudig te bewijzen.

Welke maatschappelijke ontwikkeling zette druk op het klassieke daderschapsbegrip?

De toename van samenwerking binnen organisaties en bedrijven. Vooral in het sociaal-economisch verkeer bleek het klassieke begrip tekort te schieten.

Waarom ontstond functioneel daderschap in de rechtspraak?

Omdat feitelijk handelen vaak slechts een schakel is in een groter organisatorisch geheel. De rechtspraak zocht naar manieren om de feitelijk verantwoordelijke te treffen.

Wat is het klassieke voorbeeld van functioneel daderschap?

De winkelbediende verkoopt brood onder de minimumprijs, maar handelt in opdracht van de bakker. De bakker kan dan als pleger worden aangemerkt.

Waarom kan in dat voorbeeld de bakker als pleger gelden?

Omdat het zijn brood is en zijn bedrijfsvoering. De winkelbediende fungeert slechts als verlengstuk van de bakker.

Waarom lijkt functioneel daderschap op doen plegen?

In beide gevallen verricht een ander de feitelijke handeling. Het verschil zit in de strafbaarheid van de uitvoerder.

Hoe past functioneel daderschap bij moderne organisaties?

Het sluit aan bij taakverdeling en hiërarchie. Beslissingen worden vaak centraal genomen, terwijl uitvoering decentraal plaatsvindt.

Waarom wordt functioneel daderschap vooral gebruikt in economisch strafrecht?

Omdat daar veel wordt gewerkt met opdrachtgevers en uitvoerders. Strafbaarheid moet dan kunnen aansluiten bij feitelijke verantwoordelijkheid.

Waarom past art. 51 Sr bij de maatschappelijke realiteit?

Omdat rechtspersonen belangrijke actoren zijn in het maatschappelijk verkeer. Zij nemen beslissingen en profiteren van gedragingen.

Bij welke delicten is vervolging van rechtspersonen vooral gebruikelijk?

Bij economische en milieudelicten. Daar spelen organisaties vaak een centrale rol.

Kan een rechtspersoon ook slachtoffer zijn van een strafbaar feit?

Ja, ook dat wordt inmiddels erkend. De wetgever had dat aanvankelijk niet expliciet voorzien.

Waarom is volledige vereenzelviging problematisch?

Omdat een rechtspersoon meer is dan de som van betrokken personen. Zij heeft een eigen structuur, cultuur en besluitvorming.

Wat wordt bedoeld met ‘corporatieve interne beslissingsstructuur’?

De manier waarop binnen een organisatie besluiten worden genomen. Daarin liggen wil, kennis en verantwoordelijkheid besloten.

Waarom is deze structuur relevant voor strafrechtelijke verwijtbaarheid?

Omdat opzet en schuld daaruit kunnen blijken. Strafrechtelijk verwijt vereist inzicht in die interne organisatie.

Waarom heeft de wetgever geen apart corporatiestrafrecht ingevoerd?

De wetgever koos voor aansluiting bij het bestaande strafrecht. Er werd uitgegaan van gelijkschakeling via art. 51 Sr.

Wanneer kan vereenzelviging tussen rechtspersoon en natuurlijke persoon optreden?

In uitzonderlijke gevallen van volledige samenvloeiing. Dit speelt bijvoorbeeld bij bijzondere delicten of ontneming.

Waarom is het schuldbeginsel ook bij rechtspersonen belangrijk?

Omdat strafrechtelijk verwijtbaarheid grenzen stelt. Ook een rechtspersoon kan niet zonder schuld worden gestraft.

Hoe ver staat het moderne daderschapsbegrip af van dat van 1886?

Het is aanzienlijk verruimd. Aansprakelijkheid sluit nu aan bij feitelijke verantwoordelijkheid.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo