Erfrecht - De legitieme portie

7 belangrijke vragen over Erfrecht - De legitieme portie

Wat houdt het karakter van de legitieme portie in?

Kinderen (of in bepaalde gevallen van plaatsvervulling: kleinkinderen) hebben recht op een bepaald gedeelte van de waarde van de nalatenschap. Het gedeelte van de waarde van de nalatenschap waar zij recht op hebben, wordt de legitieme portie genoemd. Dit is een dwingendrechtelijke aanspraak. De kinderen die daar recht op hebben, heten legitimarissen.

Wat houdt de legitimaire massa in?

De legitieme porties worden berekend in de legitimaire massa, die als volgt is samengesteld (art. 4:65 BW):
  • de waarde van de goederen van de nalatenschap, vermeerder met
  • de waarde van de bij deze berekening in aanmerking te nemen gift, en verminderd met
  • de schulden van de nalatenschap, vermeld in art. 4:7 lid 1 onder a-c en f BW.

Wat houdt de berekening van de legitieme portie in?

De legitieme portie van een kind van de erflater bedraagt de helft van de waarde waarover de legitieme portie wordt berekend, de zogenaamde legitimaire massa, gedeeld door het aantal in groep a (van art. 4:10 lid 1 BW) achtergelaten personen. Dit betekent dat het breukdeel mede wordt beïnvloed door het al dan niet achterlaten van een echtgenoot. Een echtgenoot behoort immers tezamen met de kinderen tot groep a van art 4:10 lid 1 BW.
  • Hogere cijfers + sneller leren
  • Niets twee keer studeren
  • 100% zeker alles onthouden
Ontdek Sailabus

Hoe kan de legitimaris zich verzetten tegen een inferieure making?

De enige manier waarop een erfgenaam zich kan verzetten tegen inferieurheid, is door de verkrijging te verwerpen en te verklaren dat hij zijn legitieme in geld wenst te ontvangen (contantenverklaring). Ondanks de verwerping wordt zijn legitimaire aanpak niet geïmputeerd, mits hij handelde binnen de termijnen. De legitimaris dient wel te beseffen dat door het verwerpen van bijvoorbeeld een erfstelling onder een last hij geen erfgenaam meer is en ook geen goederenrechtelijke aanspraak meer heeft op de nalatenschap. Hij heeft nog slechts een aanspraak in geld.

Wat houdt de opeisbaarheid van de legitieme portie in?

  • Als hoofdregel is de vordering van een legitimaris pas opeisbaar zes maanden na het overlijden van de erflater (art. 4:81 lid 1 BW).
  • Een legitimaris moet uiterlijk vijf jaren na het overlijden van het erflater een beroep doen op zijn legitieme portie. Doet hij dit niet, dan vervalt de mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie. Deze termijn kan echter korter, doordat een belanghebbende een redelijke termijn stelt waarbinnen de legitimaris aanspraak moet maken op zijn legitieme portie. Doet hij dit niet binnen deze termijn, dan vervalt de aansprak eveneens (art. 4:85 lid 1 BW).

Wie moet de legitieme portie dragen?

De draagplicht voor de legitieme portie wordt bepaald in art. 4:87 BW voor erfrechtelijke verkrijgingen en in art. 4:89 BW voor giften. De hier neergelegde regels van inkorting voor de draagplicht regelen wie in welke volgorde draagplichtig is. Draagplicht betreft een interne kwestie tussen erfgenamen, legatarissen en begiftigden. In grote lijnen geldt de volgende volgorde:
  1. het gedeelte van de nalatenschap waar niet over is beschikt (versterferfrechtelijke verkrijgingen);
  2. erfstellingen en legaten naar evenredigheid;
  3. giften, de laatste gift als eerste.

Wat houdt de legitieme portie en stiefkinderen in?

  • Het is mogelijk om een stiefkind in de wettelijke verdeling te betrekken (art. 4:27 BW). Een stiefkind heeft geen recht op een legitieme portie. Indien stiefkinderen in de wettelijke verdeling worden betrokken, kan de legitieme portie van een kind in het gedrang komen, omdat de erflater in waarde te veel uitdeelt aan 'anderen'. Dit speelt ook indien de erflater een andere regeling optuigt waarbij hij stiefkinderen betrekt.
  • Art. 4:91 BW geeft de erflater de ruimte om kinderen en stiefkinderen gelijk te stellen. De regeling beperkt de inkortingsmogelijkheden van legitimarissen ten opzichte van de stiefkinderen van de erflater.

De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:

  • Een unieke studie- en oefentool
  • Nooit meer iets twee keer studeren
  • Haal de cijfers waar je op hoopt
  • 100% zeker alles onthouden
Onthoud sneller, leer beter. Wetenschappelijk bewezen.
Trustpilot-logo